Şirket Aracı Kimler Tarafından Kullanılabilir?

Filo kiralama aracılığıyla kullanılan şirket aracının kullanım yetkisi, kiralama sözleşmesinde belirlenen sürücü ve ek sürücülere aittir. Sözleşmeye eklenecek kişiler, belirlenen süre kapsamında şirket aracını kullanabilirler. Şirket adına kayıtlı olan araçlar,  sadece şirket ortakları ile SGK’lı çalışanlar tarafından kullanılır. Çalışana özel tahsis edilen araçlar aile bireyleri tarafından kullanılamaz. Fakat yan hak olarak şirketin İK politikasında buna izin veriliyorsa sözleşmeye eklenmiş ve kaskoda T.C. Kimlik numarasıyla ek sürücü olarak açıkça tanımlanmış ise bu durum yasal açıdan bir sorun yaratmayabilir.  

İçeriğimizde şirket aracının neden çalışan ve ek sürücülere ait olduğunu ve aile bireylerinin aracı kullanması durumunda hangi hukuki yaptırımlarının uygulanabileceğe değindik.  

Şirket Aracı Kullanım Hakkı Kime Aittir? 

Filo kiralamayla kullanılan şirket aracı, doğrudan sözleşmede adı ve imzası geçen kişiye aittir. Kiralama sözleşmesinde ve İK politikasında eğer ilgili kişinin adı geçmiyorsa böyle bir durumda yasal olarak şirket aracının kullanımına da yalnızca çalışana ait olur.  

İş Dışında Şirket Aracı Kullanılabilir Mi? 

Şirket aracının yalnızca iş ile ilgili durumlarda kullanılması uygundur. Aksi halde idari ve cezai yaptırımlar uygulanarak kişi hakkında görevi kötüye kullanma hakkında cezai yaptırımlar uygulanabilir. Bununla beraber bir yan hak olarak tahsis edilen şirket aracı, detaylarda eğer belirtiliyorsa iş dışında da kullanılabilir. Yalnız burada şirket aracının ne amaçla ve kimin yetkisiyle kullanılabileceğinin belli olması önemlidir. Genel olarak ek sürücü-yetkili sürücü kapsamında aşağıdaki kişilerin aracı kullanma yetkisi olabilir:  

• Şirket Çalışanları ve Yöneticiler: Şirket bünyesinde SGK kaydı bulunan, operasyonel veya makam aracı olarak kendisine araç tahsis edilen ve filo kiralama sözleşmesinde / araç teslim tutanağında adı geçen tüm personeller aracı meşru şekilde kullanabilir. 
• Aile Bireyleri (Eş, Çocuk, Kardeş): Şirket politikanızda, imzaladığınız taahhütnamede ve en önemlisi aracın kasko poliçesinde ilgili kişinin adı ve T.C. kimlik numarası açıkça "ek sürücü" olarak yazmıyorsa cevabı hayırdır. (Detaylı kiralama prosedürleri için Araç Kiralamada Ek Sürücü Nedir? Ek Sürücü Şartları Nelerdir? yazımıza göz atabilirsiniz.) 

Önemli Not: Ek sürücü kiralama prosedürleri ile şirket içi araç tahsis kuralları birbirine karıştırmamak gerekir. Ek sürücü, kiralama şirketinin sisteminde tanımlanan yetkili sürücü kriterlerini ifade eder. Şirket aracı kullanım hakkı aynı zamanda İK mevzuatı ve İş Kanunu yükümlülüklerine de uymayı gerektirir.  

Kaza ve Hasar Durumunda Sürücü Şirket Çalışanı Değilse Ne Olur? 

Kaza veya hasar anında direksiyon başındaki kişi şirket çalışanı değilse ve sözleşmede onaylı ek sürücü olarak yer almıyorsa süreç aşağıdaki gibi ilerler:  

• Kasko Sigortası Hasarı Reddeder: Sigorta eksperi ruhsat ve sürücü bilgilerini eşleştirdiğinde, yetkisiz kullanım tespit edilirse kasko ödemesi de reddedilir. 
• Tüm Masraflar Rücu Edilir: Kiralık aracın toplam hasar bedeli, varsa karşı tarafın araç ve pert masrafları, sağlık giderleri ve 3. şahıs tazminatları tamamen aracı kiralayan kurumsal firmaya ve kiralayan personele fatura edilir. 
• Değer Kaybı ve Yatan Gün Ücreti Alınır: Filo kiralama şirketinin aracın serviste kaldığı günler için yansıttığı iş kaybı bedeli ve değer kaybı da yetkisiz kullanımı gerçekleştiren tarafa yasal yollarla rücu ettirilir. 

Genel olarak uzun dönem filo kiralamada hasar ve sigorta yönetimine dair detayları öğrenmek için Filo Kiralamada Sigorta ve Hasar Yönetimi Nasıl Yapılır? adlı yazımızı inceleyebilirsiniz. 

Kiralık Aracı Başkasının Kullanması Cezası Nedir? 

Yetkisiz şirket aracı kullanmak, İK politikası ve hukuki açıdan çeşitli riskleri barındırır. Şirket aracının sözleşmede adı geçmeyen, sigorta poliçesine işlenmeyen veya şirket onayından geçmeyen kişilerce kullanılması durumunda yaşanabilecek riskler şu şekildedir: 

1. Haklı Nedenle Fesih 

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-e maddesi uyarınca, işverenin güvenini kötüye kullanmak ve doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunmak "haklı nedenle derhal fesih" gerekçesidir. Yetkisiz araç kullandıran çalışan, kıdem ve ihbar tazminatını kaybetme riskiyle de karşı karşıya kalabilir.  

2.  Maddi Riskler 

Kaza anında aracı kullanan kişi kasko poliçesinde ve filo kiralama sözleşmesinde yer almıyorsa, sigorta ve kasko şirketi oluşan zararı ödemeyi reddeder. Kasko ödeme yapsa dahi, ödediği milyonlarca liralık tazminatı, araç sahibine veya aracı teslim alan çalışana "rücu davası" açarak tahsil eder. 

3. SGK ve Çalışma Mevzuatı Riski (Kayıt Dışı İstihdam Cezası) 

Filo araçla herhangi bir kaza yaşanmasa bile ticari veya kurumsal plakalı bir araçla yapılan trafik denetiminde aracı kullanan kişinin SGK kaydı bulunmazsa Sosyal Güvenlik Kurumu ve Emniyet birimleri durumu "kayıt dışı istihdam" olarak değerlendirebilir. Bu durum şirkete yüksek miktarda idari para cezası olarak yansır. 

Filo Kiralamada Araç Kullanım Politikası Nasıl Belirlenir? 

Şirket aracının kim veya kimler tarafından kullanılabileceği, doğrudan şirketin araç kullanım politikasına bağlıdır. Ayrıca filo kiralama şirketiyle yapılan sözleşmede de araç kullanım detaylarına yönelik ek sürücü yetkisine yer verilir. Şirket içi araç kullanım sözleşmesi, ilgili çalışanlara ve diğer ek sürücülere imzalatılır. Bu noktada araç kullanımının filo kapsamında mı yoksa yan hak olarak mı sunulduğu oldukça önemlidir. Aşağıda her iki durumda da araç kullanım politikasının ne şekilde işlediğine dair bilgileri bulabilirsiniz: 

• Operasyonel Saha Araçları: Sadece işin yürütülmesi içindir. Aile bireylerinin kullanması tamamen yasaktır. Tespiti hâlinde İş Kanunu 25/II-e uyarınca haklı nedenle tazminatsız fesih sebebidir.  
• Yan Hak Olarak Şirket Araçları: Yönetici ve kıdemli personele verilen araçlarda, şirketin İK yönetmeliği ve çalışana imzalatılan "Araç Tahsis ve Kullanım Taahhütnamesi" ile aile bireylerinin de araç kullanımına izin verilebilir. Ancak burada da İK'nın ön şartı, sigorta poliçesine ilgili aile bireyinin "ek sürücü" olarak kiralama sözleşmesine ekletilmesidir. 

Kurumsal filo kiralama hakkında detaylara erişmek için Kurumsal Filo Kiralama sayfasından Fly Filo’nun tüm kiralama araçlarına ve kiralama bilgilerine erişebilirsiniz.